على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3693

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و نذورا . ر . نذر . نذورات ( nozur t ) ا . پ . ماخوذ از تازى - آنچه از نقد و جنس كه براى اماكن مشرفه فرستند . و طعام فاتحه روح بزرگان و آنچه در راه خدا انفاق كنند و انفاق آن را بر خود واجب گردانند . نذول ( nozul ) ع . ج . نذل . نذولة ( nozulat ) م . ع . نذل نذالة و نذولة . ر . نذالة . نذيذ ( naziz ) م . ع . آنچه از بينى و يا از دهن برآيد . نذيذ ( naziz ) م . ع . نذنذيذا ( از باب نصر ) : كميز انداخت و شاشيد . نذير ( nazir ) م . ع . انذر انذارا و نذرا و نذرا و نذرا و نذيرا . ر . نذر ( nazr ) و ( nazr ) و ( nazor ) . نذير ( nazir ) ا - ص . ع . ترس و بيم . و ترساننده و بيم كرده شده . ج : نذر . و آواز كمان . و پيغمبر و رسول و نبى . و پيرى . و از اعلام است . و نيز از نامهاى آن حضرت صلى اللّه عليه و آله مىباشد . و النذير العريان : مردى بود از بنى خثعم روزى عوف بن عامر بر وى حمله كرد و دست وى و دست زن وى را بريد . و نيز هر ترسانندهء به حق را گويند زيرا چون كسى خواهد قوم خود را ترساند و بيم كند برهنه گردد و بجامه اشاره كند . نذير ( nazir ) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - ترساننده و خبر آورنده كه ترير نيز گويند . نذيرة ( nazirat ) ا . ع . آنچه نذر دهند . و فرزندى كه پدر و مادر وى را قيم و يا خادم معبد و كليسا گردانند ، مذكر و مؤنث در وى يكسان است . و طليعه لشكر كه از امور دشمن آگاه سازد و ترساند . نذيل ( nazil ) ص . ع . كمينه و فرومايهء ناكس و خوار . ج : نذلاء . و نذال . نر ( nar ) ا - ص . پ . مذكر ضد ماده . و نره و آلت رجوليت . و مرد و فحل . و حيوانى كه براى گشنى نگاه مىدارند . و دلير و مردانه . و زشت و كريه و ناهموار . و كوهه و موجه آب . و خوشه و دسته . و تپه و پشته . و ساقه درخت كه شاخه‌ها از اطراف آن بر مىآيند . و خثتا يعنى كسى كه آلت مردان و زنان هر دو را دارد . و نام پدر سام كه آن را نريم و نريمان نيز گويند . و انگشت نر : ابهام . نر ( nar ) ا . پ . ديوار كوچكى كه در برابر چيزى كشند تا پديدار نباشد . نراد ( narr d ) ا - ص . پ . از لغات مولده از آميزش پارسى با تازى است : آنكه نرد بازى مىكند و آنكه بازى نرد را خوب مىداند و نيك بازى مىكند . نراك ( nar k ) م ف . پ . هميشه و پيوسته و بر دوام . نرانگشت ( nar - angoct ) ا . پ . ابهام . نرجس ( narjes ) و ( narjes ) ا . ع . مأخوذ از نرگس پارسى و بمعنى آن . نرجل ( narajol ) ا . پ . نوعى از پارچه ابريشمين كه در حبشه بافند . نرخ ( nerx ) ا . پ . قيمت و بها و بهاى هر جنسى در بازار . و قيمتى كه براى آذوقه حكومت تعيين مىكند . و رونق و رواج . و نرخ بازار : ارزش هر جنسى بقيمتى كه در بازار مىفروشند . و نرخ نهادن : معين كردن حكومت قيمت و بهاى چيزى را . نرخبندى ( nerx - bandi ) ا . پ . تعيين قيمت و قيمت رايج . و نرخبندى كردن : تعيين قيمت كردن . نرخ داروغه ( nerx - d ruqe ) ا . پ . واو مجهول - متصدى بازار كه تعيين مىكند نرخ غله را . نرخنامه ( ncrx - n me ) ا . پ . قيمت رايج . نرخى ( nerxi ) ا . پ . آنكه تعيين قيمت رايج را مىكند و قيمت‌كننده و مقوم . نرد ( nard ) ا . پ . نوعى از بازى قمار كه داراى تخته‌ايست كه سطح آن را بد و قسمت مشابه هم تقسيم كرده‌اند و در روى هر يك از آن دو قسمت شش خانه در طرف يمين و شش در طرف يسار رسم نموده و با دو طاس و سى مهره به روى آن تخته بازى مىكنند . و نيز نرد : تنه درخت را مىگويند . و هفت بازى نرد : ر . خانه‌گير . نرد ( nard ) ا . ع . مأخوذ از پارسى - نوعى از بازى . و يك نوع جوالى كه شكم آن فراخ و دهانش تنك و مخروطى و از برك خرما سازند و در آن رطب ريخته از جايى بجايى نقل كنند . و ضمادى مركب كه بر آماسها طلا كنند . نردباز ( nard - b z ) ص . پ . نراد و آنكه نردبازى مىكند . نردبان ( nardo - b n ) ا . پ . پله و درجه و مرتبه و زينه‌خواه از چوب باشد و يا جز آن . نردك ( nardak ) ا . پ . لغز و چيستان و افسانه . و مصغر نرد يعنى نرد كوچك . نرده ( narde ) ا . پ . محجرى كه در جلو ايوان مىسازند و طارمى نيز گويند . نرز ( narz ) م . ع . پنهان شدن از بيم و ترس ، و الفعل من نصر . نرزد ( narzad ) پ . كلمه نفى از